സിറിയൻ പ്രസിഡന്റ് അഹമ്മദ് അൽ-ശാരയുടെ മോസ്കോ സന്ദർശനം പശ്ചിമേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു വഴിത്തിരിവാണ്. കഴിഞ്ഞ വർഷം അധികാരം പിടിച്ചെടുത്ത ശേഷം അദ്ദേഹം റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ളാദിമിർ പുടിനുമായി നടത്തുന്ന ആദ്യ ഔദ്യോഗിക കൂടിക്കാഴ്ചയാണിത്. ദീർഘകാല സഖ്യകക്ഷിയായിരുന്ന ബഷാർ അൽ-അസദിനെ അധികാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കിയ ശേഷം, ഡമാസ്കസും മോസ്കോയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പുതിയ രീതിയിൽ രൂപപ്പെടുത്താനുള്ള സുപ്രധാന ശ്രമമായാണ് ഈ കൂടിക്കാഴ്ചയെ ലോകം കാണുന്നത്.
യുദ്ധം പരീക്ഷിച്ച സൗഹൃദം, പുതിയ മാറ്റങ്ങൾ
സിറിയയും റഷ്യയുമായുള്ള ബന്ധത്തിന് പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ പഴക്കമുണ്ട്. സിറിയൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ ചോരക്കളത്തിലൂടെ ഈ സൗഹൃദം കൂടുതൽ ശക്തമായി. 14 വർഷം നീണ്ട പോരാട്ടത്തിൽ അസദിന് തുണയായത് റഷ്യയുടെ സൈനിക ഇടപെടലായിരുന്നു. ഹ്മൈമിം വ്യോമതാവളത്തിലും ടാർട്ടൂസ് നാവികസൗകര്യത്തിലുമായി റഷ്യൻ സേന നിലയുറപ്പിച്ചത് അസദിന്റെ ഭരണം നിലനിർത്താൻ നിർണായകമായി.
എന്നാൽ, കഴിഞ്ഞ ഡിസംബറിൽ കഥ മാറി. അൽ-ശാരയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള വിമത സഖ്യം അസദിനെ അധികാരഭ്രഷ്ടനാക്കി. അസദും കുടുംബവും ഇപ്പോൾ പത്ത് മാസമായി മോസ്കോയിൽ പ്രവാസത്തിലാണ്. അൽ-ശാരയുടെ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള മുന്നേറ്റം സിറിയക്ക് ഒരു പുതിയ ദിശ നൽകിയിരിക്കുന്നു—വിദേശ സംരക്ഷണത്തിന്റെ നിഴലിൽ നിന്ന് മാറി സുരക്ഷ, സ്ഥിരത, പരമാധികാരം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ശ്രമമാണത്.
ബന്ധം പുനർനിർവചിക്കുന്നു: സുരക്ഷയും പരമാധികാരവും
അസദ് ഇല്ലാത്ത ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ സിറിയ-റഷ്യ ബന്ധം എങ്ങനെയായിരിക്കണം എന്നതാണ് അൽ-ശാരയുടെ മോസ്കോ സന്ദർശനത്തിന്റെ കാതൽ. “പതിറ്റാണ്ടുകളായി വളർന്നുവന്ന പ്രത്യേക ബന്ധങ്ങളെ”ക്കുറിച്ച് പുടിൻ ഊഷ്മളമായി സംസാരിച്ചുവെങ്കിലും, ചർച്ചകൾ കൂടുതൽ ഗൗരവതരമായിരുന്നു.
വിമത സേന നിയന്ത്രണം ഉറപ്പിച്ചതോടെ ടാർട്ടൂസ്, ഹ്മൈമിം എന്നീ റഷ്യൻ സൈനിക താവളങ്ങളുടെ ഭാവി എന്താകുമെന്നതിലായിരുന്നു പ്രധാന ചർച്ച. പുറത്താക്കപ്പെട്ട ഭരണകൂടത്തിലെ വിശ്വസ്തരെ പുതിയ സർക്കാരിനെ അസ്ഥിരപ്പെടുത്താൻ ആയുധമണിയിക്കുകയോ സംഘടിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യില്ലെന്ന് അൽ-ശാര ഉറപ്പും തേടി.
കൂടാതെ, ബഷാർ അൽ-അസദിന്റെ ഭാവിയിലും സിറിയൻ നേതാവ് വ്യക്തത ആവശ്യപ്പെട്ടു. അസദിനെ വിചാരണ ചെയ്യാൻ ഡമാസ്കസിലേക്ക് കൈമാറുന്നതിനെക്കുറിച്ച് (Extradition) അൽ-ശാര പുടിനുമായി സംസാരിക്കുമെന്നാണ് സിറിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ സൂചിപ്പിച്ചത്. എന്നാൽ, തങ്ങളുടെ പഴയ സഖ്യകക്ഷിക്ക് മാനുഷികപരമായ അഭയം നൽകണമെന്ന നിലപാടിലാണ് മോസ്കോ. ഇത് വിഷയത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്നു.
സാമ്പത്തിക സഹായവും നയതന്ത്രപരമായ തിരിച്ചുവരവും
ഏതാണ്ട് ഒന്നര പതിറ്റാണ്ടായി നീണ്ടുനിന്ന സംഘർഷം സിറിയയെ തകർത്തിട്ടുണ്ട്. പുനർനിർമ്മാണമാണ് അൽ-ശാര നേരിടുന്ന മറ്റൊരു വെല്ലുവിളി. അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും ജനങ്ങളുടെ ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങളും പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിന് റഷ്യയുടെ നിക്ഷേപ പാക്കേജുകൾ ഉറപ്പാക്കാൻ അദ്ദേഹം അഭ്യർത്ഥിച്ചു.
നയതന്ത്ര രംഗത്ത് ഒരു സന്തുലിതാവസ്ഥ നിലനിർത്താൻ സിറിയ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. ഒറ്റപ്പെടലിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്ന് ഒരു പരമാധികാര വിദേശനയം സ്ഥാപിക്കാനുള്ള സിറിയയുടെ ആഗ്രഹം അൽ-ശാര ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ വരാനിരിക്കുന്ന സമ്മേളനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിന് മുന്നോടിയായി സിറിയക്ക് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ വീണ്ടും സ്വയം അവതരിപ്പിക്കാൻ ഈ ചർച്ചകൾ സഹായിച്ചേക്കാം.
നിരീക്ഷകരുടെ കാഴ്ചപ്പാടും ഭാവിയും
അസദിനെ അട്ടിമറിച്ചയാളെ പുടിൻ സ്വീകരിക്കുന്നത് ലോകം അമ്പരപ്പോടെയാണ് കണ്ടത്. എങ്കിലും, സിറിയയിലെ അടുത്തിടെ നടന്ന പാർലമെന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളെ അഭിനന്ദിച്ചതിലൂടെ പ്രാദേശിക സ്വാധീനം നിലനിർത്താൻ റഷ്യ തയ്യാറാണെന്ന് പുടിൻ സൂചന നൽകി.
സിറിയൻ പ്രതിപക്ഷ വിഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര നിരീക്ഷകർ ഈ ബന്ധമാറ്റത്തെ ജാഗ്രതയോടെയുള്ള ശുഭാപ്തിവിശ്വാസത്തോടെയാണ് കാണുന്നത്. യഥാർത്ഥ സ്ഥിരതയും ഉത്തരവാദിത്തവും കൊണ്ടുവരുന്നിടത്തോളം കാലം ഈ ബന്ധത്തെ അവർ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. റഷ്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ തങ്ങളുടെ തന്ത്രങ്ങൾക്ക് സൈനിക താവളങ്ങൾ നിലനിർത്തുന്നതും പുനർനിർമ്മാണ സഹായങ്ങൾ നൽകുന്നതും നിർണായകമാണ്.അസദിന്റെ കൈമാറ്റം, സൈനിക സഹകരണം, സാമ്പത്തിക നിക്ഷേപം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള അടുത്ത ഘട്ട ചർച്ചകൾ സിറിയ-റഷ്യ ബന്ധത്തിന്റെ മാത്രമല്ല, വിശാലമായ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ പ്രവണതകളെയും സ്വാധീനിക്കും. പരമാധികാരം, സ്ഥിരത, പങ്കാളിത്തം എന്നീ വാഗ്ദാനങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ അൽ-ശാരയുടെ നീക്കങ്ങൾ, സംഘർഷവും വിദേശ ഇടപെടലും കൊണ്ട് രൂപപ്പെട്ട ഒരു പ്രദേശത്ത് ഒരു പുതിയ യുഗത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ശക്തി സന്തുലിതാവസ്ഥ മാറ്റിമറിക്കാൻ ഈ സന്ദർശനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ കാരണമായേക്കാം.
